विज्ञान र धर्म

 

1. “परमेश्वर सत्य हुनुहुन्छ। विज्ञान र धर्मको बीचमा कुनै बेमेल छैन। दुवैले एउटै सत्यको खोजी गरिरहेका छन। विज्ञानले परमेश्वर हुनुहुन्छ भन्ने कुरा देखाउँछ।” - डेरेक बार्टन

2. “विज्ञानसँग डराउने धर्मले ईश्वरलाई अपमान गर्छ र आत्महत्या गर्छ।” - राल्फ वाल्डो इमर्सन

3. “विज्ञान, यसको प्रयोग र तर्कसंग, ब्रह्माण्डको क्रम वा संरचना बुझ्न कोशिस गर्दछ। धर्म, यसको धार्मिक प्रेरणा र प्रतिबिम्बसंग, ब्रह्माण्डको उद्देश्य वा अर्थ बुझ्न कोशिस गर्दछ। यी दुई अन्तरसम्बन्धित छन। उद्देश्यले संरचनालाई बुझाउँछ, र संरचना कुनै न कुनै रूपमा उद्देश्यको सन्दर्भमा व्याख्यायोग्य हुनुपर्छ।” - चार्ल्स हार्ड टाउन्स

4. “धर्म र विज्ञानको बीचमा कुनै पनि वास्तविक विरोध हुन सक्दैन; किनभने एउटा अर्कोको पूरक हो। प्रत्येक गम्भीर र चिन्तनशील व्यक्तिले महसुस गरेको छ, मलाई लाग्छ, यदि मानव आत्माका सबै शक्तिहरू पूर्ण सन्तुलन र सद्भावमा एकसाथ कार्य गर्ने हो भने उसको प्रकृतिमा रहेको धार्मिक तत्वलाई पहिचान र खेती गर्नुपर्दछ। र वास्तवमा यो संयोगवश होइन कि सबै युगका महान विचारकहरू गहिरो धार्मिक आत्माहरू थिए।” - म्याक्स प्लान्क

5. “वैज्ञानिक खोज पनि एक धार्मिक खोज हो। विज्ञान र धर्मबीच कुनै द्वन्द्व छैन। हामीले संसारको बारेमा गरेका हरेक खोजहरूले परमेश्वरको हाम्रो ज्ञानलाई अझ ठूलो बनाइन्छ।” - जोसेफ एच. टेलर, जुनियर

6. “जब ब्रह्माण्डको क्रम र सौन्दर्य र प्रकृतिको अनौठो संयोगहरूको सामना गर्दा, यो विज्ञानबाट धर्ममा विश्वासको छलांग लिन धेरै लोभलाग्दो छ। म पक्का छु कि धेरै भौतिकशास्त्रीहरू चाहन्छन। म मात्र चाहान्छु कि तिनीहरूले यो स्वीकार गर्नेछन।” - भौतिकशास्त्री टोनी रोथम्यान

7. “त्यसोभए, धर्म र विज्ञान, मेरो विश्लेषणमा दुई महान दिदीबहिनी शक्तिहरू हुन, जसले मानवजातिलाई अगाडि र माथि तानेका छन र अझै पनि तानिरहेका छन।”

“वास्तविक विज्ञान र वास्तविक धर्मको असम्भव कहिल्यै विरोधाभासपूर्ण हुन्छ जब कसैले विज्ञानको उद्देश्य र धर्मको उद्देश्यलाई जाँच्छ। विज्ञानको उद्देश्य विकास गर्नु हो - कुनै पनि प्रकारको पूर्वाग्रह वा पूर्व धारणा बिना - तथ्यहरू, नियमहरू र प्रकृतिका प्रक्रियाहरूको ज्ञान। अर्कोतर्फ धर्मको अझ महत्त्वपूर्ण कार्य भनेको मानवजातिको विवेक, आदर्श र आकांक्षाको विकास गर्नु हो।” - रोबर्ट एन्ड्रयूज मिलिकन

8. “मानसिक शक्तिको वरदान ईश्वर, ईश्वरीय अस्तित्वबाट आउँछ, र यदि हामीले हाम्रो दिमागलाई त्यो सत्यमा केन्द्रित गर्यौं भने, हामी यस महान शक्तिसँग मेल गर्नेछौं।” - निकोला टेस्ला

9. “विज्ञान र धर्म बीच कुनै द्वन्द्व छैन। द्वन्द्व केवल विज्ञान वा धर्म वा दुवैको अपूर्ण ज्ञानबाट उत्पन्न हुन्छ।” - राष्ट्रपति रसेल एम. नेल्सन

10. “धर्म विश्वासको संस्कृति हो; विज्ञान शंकाको संस्कृति हो।” - रिचर्ड पी. फेनम्यान

11. “विज्ञानले अनुसन्धान गर्छ, धर्मले व्याख्या गर्छ। 

विज्ञानले मानिसलाई ज्ञान दिन्छ जुन शक्ति हो, धर्मले मानिसलाई बुद्धि दिन्छ, जसले नियन्त्रण गर्छ। 

विज्ञान मुख्यतया तथ्यहरुसँग सम्बन्धित छ, धर्म मुख्यतया मूल्यहरुसँग सम्बन्धित छ। 

यी दुई प्रतिद्वन्द्वी होइनन। तर तिनीहरू पूरक हुन।”

- मार्टिन लुथर किंग, जूनियर

12. “धर्म बिनाको विज्ञान लङ्गडो, विज्ञान बिनाको धर्म अन्धो हुन्छ।”

“यदि हामीले भबिष्यबत्ताकाे यहुदी मतलाई र येशु ख्रीष्टले सिकाउनु भए अनुसारको ईसाईत्वलाई अपनाई र पछि आएका कुराहरू, बिशेष गरि पादरीको चलनबाट अछुत नै राख्ने हाे भने, हामीले एउटा धर्म पाउँदछाै जसले सम्पूर्ण सामाजिक विकृतिहरू बाट संसारलाई बचाउन सक्छ। याे धर्मलाई विजयी गराउन सक्दाे प्रयास गर्नु हरेक मानिसको कर्तव्य हो।” - अल्बर्ट आइन्स्टाइन