नेतृत्वको परिभाषा

“नेतृत्व भनेको जोशबाट प्रेरित, दर्शनबाट उत्पन्न, दृढ विश्वासबाट उत्पादित, उद्देश्यबाट प्रज्वलित र प्रेरणा मार्फत अरूलाई प्रभाव पार्ने क्षमता हो ।” - डा. माइल्स मुनरो

यो परिभाषाले साँचो नेतृत्वका यी आवश्यक मुख्य कुराहरूलाई समेट्छ :

१. प्रभाव : जबरजस्ती वा छल होइन, यो अरूको व्यवहारलाई असर गर्ने क्षमता हो ।

२. प्रेरणा : अरूलाई प्रेरित गर्ने तरिका हो ।

३. जोश : नेतृत्व पछाडिको इन्धन हो ।

४. दर्शन : मार्गदर्शक, अग्रगामी योजना हो ।

५. दृढ विश्वास : कार्यलाई प्रेरित गर्ने बलियो विश्वास हो ।

६. उद्देश्य : नेतृत्व गर्नुको अन्तिम कारण हो । यदि कुनै उद्देश्य छैन भने कुनै नेतृत्व पनि हुनेछैन ।

डा. माइल्स मुनरोको परिभाषाले नेतृत्वलाई कुनै पद वा पदको सट्टा उद्देश्य संचालित, आन्तरिक प्रक्रियाको रूपमा प्रकाश पार्छ । साँचो नेतृत्व भनेको वास्तविक प्रेरणा, जोशले भरिएको, स्पष्ट दृष्टिकोणद्वारा संचालित, गहिरो विश्वासद्वारा समर्थित र एक विशिष्ट उद्देश्यतर्फ निर्देशित मार्फत अरूलाई प्रभाव पार्नु हो ।

मानिसहरूमा गलत प्रभाव पर्न सक्छ । मानिसहरूलाई प्रभाव पार्न बल, चलखेल, छल प्रयोग गर्न पनि सम्भव छ । त्यसैले हामी भन्छौं कि सबै राजनीतिज्ञहरू साँचो अगुवा हुँदैनन् ।

जुन दिन तपाईंले आफ्नो जन्म किन भयो भनेर पुन: पत्ता लगाउनुहुन्छ, र त्यस कारण (विश्वास) को लागि दोषी ठहरिनुहुन्छ र त्यसको लागि मर्न तयार हुनुहुन्छ, ...तपाईंको नेतृत्वको जन्म भएको छ ।

* मनोवृत्तिहरूको पालनपोषणले मानव कार्यलाई प्रभाव पार्नेछ । 

* यो परिभाषा उनको पुस्तक “द स्पिरिट अफ लिडरशिप” मा प्रमुखतापूर्वक प्रस्तुत गरिएको छ । 

Source :

https://www.facebook.com/100066991643678/posts/609609234615459/?app=fbl